Arxiv: November, 2009

Son zamanlar Hepatitlərin geniş yayılması hamilə qadınlar arasında bu məsələyə diqqəti artırmışdır. Hamiləlik zamanı Hepatit diaqnozu ilə üzləşən qadını öz sağlamlığından çox doğulacaq körpənin sağlamlığı, bu xəstəliyin onun inkişafına göstərə biləcəyi neqativ təsirlər və Ardını oxu: Hamiləlik və Hepatitlər

Bu qorxulu xəstəlik haqda danışmağa QİÇS sözünün abbreviaturasından (izahından) başlayaq. Qazanılmış İmmun Çatışmazlıq Sindromu (QİÇS) – İİV yəni İnsanın İmmunçatışmazlıq Virusu  tərəfindən törədilən infeksion xəstəlikdir. Ardını oxu: QİÇS

Prostat vəzi haqda ilk məlumatlar 350 il b.e.ə. Herofil tərəfindən verilmişdir. Uzun müddət mütəxəssislərin diqqətindən yayınan prostat vəzi  XVII əsrdə həkim Nikolay Massa tərəfindən yenidən öyrənildi və ilk dəfə prostat vəzinin iltihabı haqda məlumatlar  yayıldı. Lakin xəstəliklə bağlı sükut XX əsrin əvvəllərinə kimi davam etdi.

Prostatitlər kişilərə məxsus uraloji xəstəlikdir. Bu xəstəliklə qarşılaşdıqda müxtəlif suallar yaranır: son cinsi əlaqələr, keçirilən xəstəliklər, onları narahat edən xoşagəlməz simptomlar. Bu simptomların soyuqdəymə əlaməti olduğu düşünülür, lakin hər hansı infeksiyaya yoluxma ehtimal edilmir. Amma kifayət qədər, sidik kisəsindən, sidik axarlarından, düz bağırsaqdan, limfatik damarlardan və.s. orqan və toxumalardan müxtəlif infeksiyalara yoluxma ehtimalı var. Yoluxmuş infeksiya əlverişli şərait yarananadək “lal” qala bilər. Soyuqlama, oturaq həyat, hiperseksual aktivlik, müxtəlif uroloji və zöhrəvi xəstəliklər, immunitetin zəifləməsi prostatitin inkişafına zəmin yaradır. İlk öncə bu patologiya ilə qarşılaşan kişi həkimə müraciət etməlidir.
Klinik gedişinə görə xroniki və kəskin prostatitlər müəyyən edilir.
Kəskin  prostatit – hərarətin yüksəlməsi, aralıq və qasıq nahiyələrində ağrı, sidik ifrazı və defekasiya  zamanı ağrı və.s. simptomlar müşahidə olunur.
Müalicə olmayan prostatit ocaqlı iltihabi ağırlaşmalar verə bilər.
Xroniki prostatit zamanı – vəziyyət daha ağır olur. Əlamətlərin gizli getməsi həkimə müraciət etməni gecikdirir. Defekasiya və sidik ifrazından sonra cinsiyyət orqanından ifrazatın gəlməsi xəstəliyin əsas əlamətlərindəndir.

Siz hamiləsiniz, hətta tibbi sənədləriniz belə qeydiyyata alınıb. Lakin sizin bu gözəl əhval-ruhiyyənizi korlayan xüsusi hallar ola bilər. Bu analizlərin verilməsidir: həm də yalnız sidik və qanın deyil, hansısa “tanış” olmayan infeksiyaların analizi. Təəcüblənirsiz, mən xəstə deyiləm, nə üçün müxtəlif laborator müayinələrdən keçməliyəm? Lakin siz xüsusi infeksiyaların daşıyıcısı ola bilərsiniz, hansılar ki, gələcək övladınızın sağlamlığı üçün təhlükəlidir.
Bu səbəbdən bəzi infeksiyalar var ki, onlar mütləq yoxlanılmalıdır.
Bir çox qadınlar müxtəlif infeksiyalara analiz verirlər, amma heç TORCH haqda  məlumatları olmaya bilər. Neçə deyərlər “düşməni üzdən tanımaq lazımdır”.
TORCH infeksiyalar – sözünün abbreviaturası, yəni izahı bu təhlükəli qrupa daxil olan infeksiyaların inglis dilində adlarının baş hərflərdən götürülmüşdür.
T – toxoplasmosis,  O – Other (digər infeksiyalar), R – Rubella (məxmərək), C – Cytomegalovirus (sitomeqalovirus), H – Herpes simpleks virus (herpes). Müasir təsnifata əsasən bu təhlükəli qrupa Parvovirus B19 da aiddir.

Təbabət inkişaf edir və hal-hazırda bu infeksiyaların həm qarşısını almaq, həm də vaxtında diaqnostika və müalicə aparmaq mümkündür. Öncə bunu qeyd edək ki, hamiləlik hələ planlaşdırılarkən müəyyən laborator diaqnostik müayinələrdən keçmək lazımdır. Diqqətdə saxlamaq lazımdır ki, birincili infeksiyalar daha təhlükəlidir. Əvvəlcə TORCH qrupundan olan hər hansı infeksiyaya qarşı antitellər yoxlanılır, onların miqdarı normaldırsa bu xəstəliklər qadın üçün qorxulu deyil. Amma əgər TORCH infeksiyalara qarşı antitellər aşkarlanmırsa qadın risk qrupuna daxil olur. Bütün hamiləlik dövründə təkrar müayinələrlə yanaşı xüsusi profilaktik tədbirlərə riayət edilməlidir.

Hamiləliyi planlayan qadınlara təklif olunan müayin alqoritmləri.

• Bütün qadınlar spesifik G (IgG) antitellərinin aşkarlanmasına görə yoxlanılır.

• Müsbət cavab alındıqda bətndaxili infeksiya riski aradan götürülmür. Müayinə hamiləlik dövründə təkrarlanır. Vacibdir ki, IgG-nin avidlik indeksi təyin olunsun.

• Mənfi cavab alındıqda qadın periodik olaraq 8-12 həftədən bir M (IgM) antitellərə görə yoxlanılır.

• IgM müsbət olduqda dölün birincili yoluxma riski yüksəkdir.

• Serodiaqnostika ilə yanaşı latent və xroniki infeksiyaların vaxtında aşkarlanmasında PZR diaqnostikanın rolu böyükdür. Xüsusilə dölün yoluxma riskini təyin etmək üçün amniosentez vasitəsi ilə dölyanı mayenin virusa yoluxmasını təyin etmək mümkündür.

Toksoplazmozun profilaktikası üçün gigiyenik qaydalara əməl edilməli, pişiklə kontaktdan çəkilməli, ət və ət məhsullarının istifadəsinə diqqət yetirilməlidir.
Məxmərəyin (Rubella) profilaktikası üçün qadın hamiləlikdən bir neçə ay öncə peyvənd olunmalıdır. Bu prosedur daha öncə məxmərəyə yoluxmayan qadınlara tətbiq olunur.
Lakin hamiləlik dövründə və ondan öncə herpes və sitomeqalovirusa qarşı həm qadın həm də kişi müayinədən keçməlidir.
TORCH infeksiyaların ən geniş yayılmış müayinə metodları İFA və PZR-dir. PZR vasitəsi ilə törədicini molekulyar səviyyədə aşkarlamaq, eyni zamanda tipini müəyyən etmək mümkündür. Lakin infeksiyanın birincili, residiv və ya daşıyıcı olduğunu orqanizmin hasil etdiyi antitelləri müəyyən edən İFA vasitəsi ilə aşkarlamaq mümkündür.
Bu və ya digər infeksiyanın hamiləliyin inkişafına və dölə mənfi təsiri törədicinin növündən, hamiləliyin vaxtından, ana orqanizminin immun vəziyyətindən və bir sıra başqa faktorlardan asılıdır.

TORCH dölü nə ilə hədələyir?

• Əgər yoluxma hamiləliyin 1-ci iki həftəsində baş veribsə embrion məhv olacaq. Əgər hamiləlik davam etsə döldə orqanların çoxlu sayda inkişaf anomaliyaları meydana çıxa bilər.

• 2 həftədən 11-12 həftəlik hamiləliyədək isə embrionun ölməsi və ya təbii abortla müşahidə olunma ehtimalı daha yüksəkdir.

• 11-12 həftəlikdən 25-26 həftəlik hamiləlik dövründə isə inkişafdan qalma, yalancı inkişaf anomaliyaları, bətndaxili ölüm baş verə bilər.

• 26 həftəlikdən doğuma qədər daxili orqanların iltihabı, mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi, vaxtından əvvəl doğuşlar baş verə bilər.

“Sağlam Ailə” Özəl Tibb Mərkəzinə müraciət etməklə əldə edə bilərsiniz: Vaxtında, düzgün, dəqiq, ən son metodların tətbiqi ilə aparılan laborator müayinə və ən əsası sağlam övlad.